Meditação de 13 de Março de 2018
Pr. Roberto Verburg

Eén voor allen

“Een van hen, Kajafas, die dat jaar hogepriester was, zei tegen de anderen: ‘Jullie begrijpen het niet! Besef toch dat één man sterft voor het hele volk, zodat niet het hele volk verloren gaat.’ Johannes 11:49-50

  

                We ontmoeten hier de hogepriester Kajafas, die onbewust en ongewild een waardevol woord spreekt. Het is alsof hij profeteert, het is alsof in hem een evangelist is opgestaan. Jezus´ dood komt heel het volk ten goede!

                De geestelijke leiders, in vergadering bijeen, zijn verontrust door de groeiende sympathie die Jezus ondervindt. Nu heeft Hij in Betanië weer een wonder verricht: een dode, een zekere Lazarus, is opgewekt en velen geloven daarom in Jezus. Dit moet wel mislopen! Straks gelooft iedereen in Hem en dan zullen de Romeinen ingrijpen. En reken maar dat ze dan hun mooie baantjes als priesters kwijt zijn! Maar de hoogepriester, Kajafas, weet raad.

 

                Kajafas was in het jaar van Jezus’ veroordeling hogepriester.Het is denk ik niet zo dat hij alleen maar voor dat jaar hogepriester was, want hogepriesters werden voor het leven benoemd. Maar ‘in dat jaar’ was het dus Kajafas. En zijn overweging, die de stoot tot het proces tegen Jezus heeft gegeven, houdt ons in deze overdenking bezig.

 

                Er zit iets triomfantelijks in de manier waarop Kajafas zijn sturende opmerking maakt. ‘Jullie begrijpen het niet!’ Het had naar zijn collega’s toe wel iets vriendelijker gekund, trouwens. ‘Jullie weten niets…’ Het zal je maar gezegd worden.

 

                Maar de overweging zelf is, van het standpunt van Kajafas bezien, zeer juist: ‘Het is beter dat één mens sterft voor het volk dan dat het hele volk verloren gaat.’ Zo gaat het toch in het leven? Jona stelt toch hetzelfde voor als hij de matrozen overtuigt dat hij in zee geworpen moet worden? Tot behoud van de andere schepelingen? Eén voor allen, dat spaart levens.

 

                Ook de keizer van Rome zou Jeruzalem met rust laten, denkt Kajafas, als eerst die Jezus maar zou zijn opgeofferd. De godsdienstige leiding van het Joodse volk zit in een verpolitiekt denken gevangen en kan Jezus niet anders zien dan als staatsgevaarlijk. Dat zijn Koninkrijk niet van deze wereld is, zoals Hij verderop in het proces zegt (Johannes 18:36), dringt niet tot hen door.

 

                Het is nog waar ook wat Kajafas zegt, schrijft de evangelist Johannes. Maar dan wel anders dan de hogepriester het bedoelt. Onbewust en ongewild spreekt de man een waardevol woord over Jezus uit en wijst hij Jesus aan als het Lam dat het leven van heel het volk zal redden. Als hogepriester van dat moment komt er een profetie over zijn lippen.

                De Here God geeft door zijn Geest Kajafas deze profetie in. Zoals God in vroeger tijden de mond van Bileam gebruikte om over Israël prachtige heilsprofetieën uit te spreken, zo wordt nu Kajafas ingeschakeld om dingen te zeggen die kunnen dienen om het heilsgeheim onder woorden te brengen. Want dat ‘één voor allen’, dat is een bekende klank in het Evangelie.

 

                In de zin ‘één voor allen’ heeft het woordje ‘voor’ twee betekenissen: ‘in plaats van’ en ‘ten behoeve van’. Kajafas bedoelt: Jezus gaat sterven ‘in plaats van’ het hele volk. Maar de Geest laat Kajafas zeggen: Jezus gaat sterven ‘in plaats van’ en óók ‘ten behoeve van’ heel het volk. Christus’ dood ten behoeve van het volk gaat veel verder, dat heeft betrekking op het eeuwige behoud van allen die in Hem geloven.

                Eigenlijk prachtig dat Gods goede Geest deze draai aan het woord van Kajafas geeft! Daar spreekt geen haat tegen de Joodse Raad uit. Eerder iets van: jullie zitten vlak bij het heilsgeheim! Wat jullie ten kwade bedoelen, keert de Heer ten goede.

                Johannes geeft er ook nog een uitbreiding aan, namelijk dat de Heiland niet alleen in plaats van en ten behoeve van het Joodse volk is gestorven, ‘maar ook om de verstrooide kinderen van God bijeen te brengen’. Johannes kan het niet laten om de grenzen van Gods kerk wereldwijd uit te zetten. Ook wij worden erbij betrokken, ook u als lezer. Want ook wij zijn dikwijls gevangen in weerstand en ongeloof, ook ons handelen en ons spreken getuigd soms van een verwerping en veroordeling. Maar dwars daardoorheen voert God zijn plan uit. Jezus werd onschuldig ter dood veroordeeld, opdat wij voor Gods rechterstoel vrijgesproken zouden worden. Zijn veroordeling is onze vrijspraak. Als Kajafas dat eens had kunnen zien!

Ds. Roberto Verburg